Yasal Zorunluluk: Topraklama Ölçümü, Denetimi ve Yönetmeliğe Uygun Raporlama

Topraklama, elektrikle çalışan cihazların olası bir kaçağı tehlikesine karşı alınan hayati bir önlemdir. Bu basit sistem, kaçak elektriğin bir iletkenle güvenli bir şekilde toprağa verilmesini sağlar.

İnsan hayatını ve cihazların kullanım ömrünü riske atmamak için topraklama kesinlikle yapılmalıdır. Cihazda oluşabilecek fazla elektrik yükü, direnci çok az olan toprak hattı üzerinden toprağa verilecek ve cihaza dokunan kişilerin hayati tehlikesi ortadan kalkmış olacaktır.

Topraklama, elektrikle çalışan tüm işletme cihazlarının aktif olmayan metal bölümlerinin uygun kesitli bir iletken vasıtasıyla toprakla irtibatlanmasıdır.

Topraklamanın Sınıflandırılması (3 Temel Amaç)

Topraklama, hizmet ettiği üç temel amaca göre sınıflandırılmaktadır:

• 1. Koruma Topraklaması: İnsanların ve canlıların tehlikeli dokunma gerilimlerine karşı korunabilmesi amaçlı, işletme cihazlarının aktif olmayan metal kısımlarının topraklanmasıdır. (Ör: CNC Makine Koruma Topraklaması)
• 2. İşletme Topraklaması: Cihazların işletme anında gerilim altında olabilen kısımlarının uygun iletkenler vasıtasıyla topraklanmasıdır. (Ör: Transformatör yıldız noktası topraklaması)
• 3. Fonksiyon Topraklaması: Herhangi bir tesisin veya işletme cihazının istenilen görevi (fonksiyonu) yerine getirebilmesi için gerekli topraklama işlemidir. (Ör: Parafudr Topraklaması)

Yasal Zorunluluk ve Kaçak Akım Rölesi (AAA) Gerekliliği

Topraklamanın temel önemi, kısa devre, yalıtım bozukluğu veya insan kaynaklı hatalar sonucu oluşabilecek elektrik çarpmalarını önlemektir. Yönetmelikler, insan vücudunun elektrik çarpmasına ne kadar süre ve gerilim seviyesinde dayanabildiğini açıkça belirtmektedir.

• Müsaade Edilen Dokunma Gerilimleri: AG (Alçak Gerilim) tesislerinde: 50 V, Islak yer ve şantiye alanlarında ise 25 V olarak belirlenmiştir. Hatalı devreler 5 saniye içinde kesilmek zorundadır.
• Topraklama Direnci Şartı: Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği'ne göre, topraklama direnç değeri için R < 50 V / Iaşartının sağlanması gerekir.

Ülkemizde topraklama sistemleri genel olarak TT tipi sistemlerdir. Bu tip şebekelerde topraklama geçiş direncinin gerekli korumayı yapabilmesi için çok küçük değerlerde olması pratikte zordur. Bu nedenle Elektrik İç Tesisleri Yönetmelikleri, TT şebekelerde Kaçak Akım Rölesi (AAA) kullanımınızorunlu kılmıştı.

Ayrıca gerekli ölçümler EMO'ya kayıtlı bir Elektrik Mühendisi tarafından yapılıp, ilgili yönetmeliklere uygun şekilde raporlandırılır.

• Rapor Örneği: Yetkili mühendis tarafından hazırlanan Topraklama Ölçüm Raporu örneği için lütfen tıklayınız.